Ата-аналарға жадынама

«Күзгі демалыс кезінде баланың қауіпсіздігі» жадынамасы

(Ата-аналарға арналған нұсқаулық)

Қымбатты ата-аналар! Күзгі демалыс — балаларға демалуға, серуендеуге, жаңа іспен айналысуға мүмкіндік. Бірақ ауа райының құбылмалылығы, күннің ерте қараюы және басқа факторлар қауіп тудыруы мүмкін. Балаңыздың қауіпсіздігін сақтау үшін төмендегі ұсыныстарды назарға алыңыз:

1. Көшедегі қауіпсіздік

• Қайда бара жатқанын біліп отырыңыз. Баладан әрқашан «қайда жүрсің?», «кіммен?», «қашан келесің?» деп сұраңыз. Қажет болса, GPS-трекері бар сағат немесе телефон арқылы бақылау жасауға болады (баламен ашық сөйлескен дұрыс).
• Жаяу жүргінші ережесін қайталаңыз. Көшені тек бағдаршамнан және белгіленген жерден өту, телефонға қарамау, құлаққап тақпау — әсіресе жаңбырлы, тайғақ күндері өте маңызды.
• Қараңғыда көрінуді арттырыңыз. Шағылыстырғыш элементтері бар киім, жилет немесе браслет кигізіңіз — көлік жүргізушілер баланы алыстан байқайды.

2. Су объектілері мен табиғаттағы қауіп

• Өзен, көл, тоған жағасына жалғыз бармауға үйретіңіз. Күзде су беті алдамшы: мұз әлі қалың емес, бірақ астында су болуы мүмкін — бұл өте қауіпті.
• Таныс емес өсімдіктерді ұстамау, жидектерді жемеу. Кейбір жидектер улы болуы мүмкін, теріге тигенде аллергия немесе күйік тудыратын өсімдіктер бар.
• Құлаған ағаш бұтақтары, шұңқырлар, құрылыс алаңдары сияқты қауіпті орындардан аулақ болыңыз.

3. Тұрмыстық қауіпсіздік

• Электр және газ құрылғыларына мұқият болыңыз. Үлкен емес балаларды жалғыз үйде қалдырмаңыз. Егер қалдыруға тура келсе — ең қажетті нұсқауларды (қайнатқыш, пеш, розеткалар) түсіндіріп қойыңыз.
• Дәрі-дәрмек пен тұрмыстық химияны бала қолы жетпейтін жерде сақтаңыз. Есікті құлыппен жабу немесе жоғары сөреге қою — ең сенімдісі.
• Пәтерге бейтаныс адамдарды кіргізбеу ережесін үйретіңіз. «Есікті ашпа» деген ереже әрқашан есте болуы керек.

4. Цифрлық кеңістіктегі қауіпсіздік

• Интернеттегі танысулар мен бейтаныс чаттарға тыйым салыңыз. Балаға «ешқашан жеке деректерді (мекенжай, мектеп, телефон) жариялама» деп түсіндіріңіз.
• Қауіпті контенттен сақтандырыңыз. Ата-ана бақылауы (parental control) функцияларын қосып, қандай сайттарға кіретінін бақылаңыз.

5. Денсаулық пен ауа райына бейімделу

• Суық тию мен тұмаудың алдын алыңыз. Ылғалды, суық күндері жылы, су өткізбейтін киім кигізіңіз, аяқ киім тайғанамайтын табаны болуы шарт.
• Дұрыс тамақтану мен ұйқы режимін сақтаңыз. Демалыс кезінде де баланың күн тәртібі сақталғаны дұрыс.
• Гигиена ережелерін ұмытпаңыз: қолын жиі жуу, бетін ұстамау, ауру адамдармен жақын араласпау.

6. Төтенше жағдайларда не істеу керек?

Балаға төтенше жағдайда кімге хабарласу керектігін үйретіңіз:

• 112 — бірыңғай құтқару қызметі (кез келген төтенше жағдай үшін).
• 101 — өрт сөндіру қызметі.
• 103 — жедел жәрдем.
• Сіздің жеке телефоныңыз бен туыстарыңыздың нөмірлері — әрқашан телефонда сақталуы тиіс.

7. Демалысты пайдалы өткізуге кеңестер

• Отбасылық серуендер, табиғатқа саяхат, кітап оқу, үй ойындары — баланың уақытын тиімді өткізуге көмектеседі.
• Спорт пен белсенді ойындар — иммунитетті нығайтуға ықпал етеді.
• Шығармашылықпен айналысу (сурет салу, қолөнер, видео түсіру) — баланың шығармашылық қабілетін дамытады.